Meal Seç / Sure Seç

Kadir Suresi

TÜRKÇE - MUHAMMED ESED KURAN TEFSİRİ


( MUHAMMED ESED KURAN TEFSİRİ )

97 - Kadir
RAHMÂN, RAHÎM ALLAH ADINA (1)

1 - Otoritelerin çoğunluğuna göre, (9. sure -Tevbe- hariç bütün surelerin başında yer alan) bu ifade Fâtiha'nın ayrılmaz bir parçasını oluşturur. Bu nedenle 1. ayet olarak numaralandırılmıştır. Bütün diğer örneklerde ise besmele, surelerin başında yer alır ve fakat ayet sayılmaz. Rahmân ve Rahîm ilahî sıfatlarının her ikisi de "bağışlama", "merhamet", "şefkat" anlamına gelen ve fakat daha da kapsayıcı bir mana ifade eden rahmet isminden (bu ismin masdarından) türetilmişlerdir. İlk zamanlardan bu yana İslam alimleri, bu iki terimi birbirinden ayıran anlam nüanslarını tanımlamaya çalışmışlardır. Bu açıklamaların en ikna edici ve sade olanı İbni Kayyım'a aittir (Menâr I, 48'den naklen): (Ona göre,) Rahmân terimi, Allah'ın Varlığı kavramında içkin (mündemiç) bulunan ve ondan koparılması mümkün olmayan rahmet saçıcılığı vasfını kapsarken, Rahîm, bu rahmetin O'nun mahlukatı üzerindeki tezahürünü ve onlar üzerindeki etkisini, başka bir deyişle O'nun aktivite (faaliyet) tarafını ifade eder.

        
Önceki surenin (‘Alak) -ki Hz. Peygamber'in nübüvvetinin başlangıcına tekabül eder- ilk beş ayetinin nüzulüne atıfla başladığından Kadr suresi, tartışmasız olarak Mekke döneminin başlangıcına aittir.
1. BİZ bu [ilahî kelâm]ı Kadir Gecesi'nde (1) indirdik.

1 - Yahut: "Kudret Gecesi" veya "Haşmet Gecesi" -Hz. Peygamber'in ilk vahyi aldığı gece böyle tanımlanmaktadır (bkz. önceki surenin giriş notu). Birçok Hadis'e dayanılarak denilebilir ki, o gece, Hz. Peygamber'in Medine'ye hicretinden onüç yıl önceki Ramazan ayının son on günü içindeki gecelerden biridir, muhtemelen yirmiyedinci gecesidir.

2. Bilir misin nedir Kadir Gecesi?
3. Kadir Gecesi bin aydan daha hayırlıdır: (2)

2 - Zımnen, "içinde benzer bir gece bulunmayan" (Râzî).

4. o gece melekler, Rablerinin izniyle ilahî bir esin taşıyarak (3) bölük bölük inerler; (4) (insanı) her türlü [kötülük]ten

3 - Lafzen, "melekler ve [ilahî] esin". Rûh teriminin bu şekildeki karşılığı için bkz. 16:2'nin birinci cümlesi ve ilgili dipnot 2. Bu ayet, terimin Kur'an'da "ilahî esin/ilham" anlamında kullanıldığı tartışmasız ilk örnektir.

4 - Tenezzelu'nun kullanıldığı gramatik kalıp, tekrarlanma, sıklık veya çokluğu gösterir: bu nedenle -İbni Kesîr'in de görüşüne uygun olarak- "bölük bölük inerler" şeklinde çevirdim.

5. emîn kılar bu (gece), tâ şafak vaktine kadar. (5)

5 - Lafzen, "o, kurtuluştur/barıştır (selâm)" (bkz. sure 5, not 29) -yani o, mümini bütün ruhî/manevî kötülüklerden emin kılar; Mücâhid'in yorumu da böyledir (İbni Kesîr'den naklen). Bu ifade, bu gecenin kutsallığını kavramanın gereksiz/yersiz düşünce ve eğilimlere karşı bir sığınak vazifesi gördüğü anlamına gelir.